Bakłażan w polskim ogrodzie

Bakłażan (Solanum melongena) kojarzy się głównie z kuchnią śródziemnomorską, ale z powodzeniem można go uprawiać w Polsce — wymaga jedynie cierpliwości przy rozsadzie i odpowiednio ciepłego stanowiska. Nagroda w postaci lśniących, fioletowych owoców jest warta wysiłku.

Dlaczego warto uprawiać bakłażana?

Bakłażan to roślina o długim sezonie wegetacyjnym i sporych wymaganiach cieplnych, co może zniechęcać do uprawy tego warzywa. Tymczasem dobrze dobrana odmiana i staranne przygotowanie rozsady plus coraz cieplejszy klimat sprawiają, że w Polsce można zebrać piękne plony — zarówno w gruncie, jak i w szklarni.

Owoce bakłażana są niskokaloryczne, bogate w błonnik, potas i antyoksydanty — w tym kwas chlorogenowy. Świetnie sprawdzają się na grillu, w zapiekankach, pastach i duszonych potrawach. U mnie zawsze przywołują wspomnienia podróży do Italii.

Wybór odmiany

Dobór odmiany to klucz do sukcesu w polskim klimacie. Warto szukać odmian o stosunkowo krótkim okresie wegetacji (90–110 dni od wysiewu do zbioru) i dobrej tolerancji na wahania temperatury.

W tym roku uprawiam następujące odmiany bakłażana:

'Lucilla’ F1 z serii Profi-Line firmy Kiepenkerl, której podłóżne, owalne owoce osiągają do około 20 cm długości i do 300 g wagi. Bakłażan Lucilla dojrzewa powoli i stopniowo. Jest to atrakcyjnie wyglądająca roślina, której owoce mają fioletową skórkę z białymi, nieregularnymi paskami. 

Clara F1 to charakteryzuje się dużymi owocami, które pokrywa cienka, biała lub kremowobiała skórka. Miąższ tego bakłażana jest biały i delikatny w smaku.

Lea – niska odmiana o biało-fioletowych, okrągłych owocach. Odmiana eklogiczna.

Nero – odmiana wczesna, o owcach średniej wielkości, maczugowatych, ciemnofioletowych,  o miąższu zielonym. Rośliny są niskie co zapobiega wyłamywaniu.

Genie F1- dorodne fioletowe, podłużne owoce są praktycznie bezpestkowe i powstają na roślinach bezkolcowych, co ułatwia zbiór. Maksymalna wysokość: 120 cm

Wysiew nasion

Bakłażan wymaga najdłuższego startu spośród wszystkich warzyw wysiewanych w domu — rozsada musi rosnąć 10–12 tygodni przed planowanym terminem sadzenia w grunt.

Termin wysiewu to luty. Temperatura kiełkowania powinna wynosić 22–25°CTemp. Czas kiełkowania to 10-14 dni, ale można go skrócić przez moczenie nasion przez 24 godziny przed siewem.

Można też wykorzystać do siewu podgrzewany propagator – nie musimy wtedy namaczać nasion ani martwić się o zbyt niską temperaturę podłoża. Rozsada przygotowana w marcu może wymagać doświetlania, jeśli panuje pochmurna pogoda.

Pikowanie i hartowanie rozsady

Bakłażan nie lubi pikowania tak bardzo jak pomidor, dlatego pikuj ostrożnie, gdy rozsada ma 2–3 liście właściwe.

Pikuj do doniczek o średnicy 9–10 cm, napełnionych żyznym podłożem do warzyw. Zakorzeniona roślina wraca do wzrostu po około tygodniu.

Hartowanie — klucz do udanego sadzenia

Na 2–3 tygodnie przed planowanym sadzeniem zacznij wynosić rozsadę na zewnątrz. Zaczynaj od 1–2 godzin w miejscu zacienionym i bezwietrznym, stopniowo wydłużając czas ekspozycji. Unikaj pozostawiania rozsady w chłodne noce (poniżej 12°C), bo powoduje to zahamowanie rozwoju sadzonek.

Bakłażan – uprawa w ogrodzie

Kiedy sadzić?

Bakłażan sadzimy do gruntu, gdy nocne temperatury nie spadają poniżej 12–13°C, a grunt nagrzał się do co najmniej 15°C. W zależności od przebiegu aury może to być maj lub przełom maja i czerwca. Pod osłonami można ryzykować sadzenie 2–3 tygodnie wcześniej.

Stanowisko i gleba

Wybierz najcieplejsze, najsłoneczniejsze miejsce w ogrodzie — osłonięte od wiatru, najlepiej przy murze lub płocie od strony południowej. Gleba powinna być lekka, próchniczna, przepuszczalna, o pH 6,0–6,8.

Rozstawa i sadzenie

Sadź w rozstawie 50–60 cm między roślinami. Dołek przygotuj nieco głębszy niż bryła korzeniowa. Po posadzeniu podlej obficie.

Dobry sąsiad: Bakłażan dobrze rośnie w pobliżu fasoli tycznej, bazylii i papryki. Unikaj sąsiedztwa ziemniaków — wspólne choroby (zaraza ziemniaczana) mogą zaszkodzić obydwu roślinom.

Paliki i formowanie

Rośliny nawet jeśli nie rosną wysokie, to obciążenie owocami może spowodować przewrócenie lub złamanie krzaka, dlatego potrzebują podpory — ja wbijam palik bambusowy przy każdej roślinie. Formowanie jest opcjonalne: możesz usunąć dolne rozgałęzienia do pierwszego rozwidlenia i ograniczyć liczbę pędów do 2–3, co poprawia cyrkulację powietrza i jakość owoców.

Nawadnianie, nawożenie i pielęgnacja

Bakłażan lubi regularne, umiarkowane podlewanie — gleba powinna być stale wilgotna, ale nie podmokła. Wahania wilgotności prowadzą do opadania kwiatów i deformacji owoców. Optymalne jest nawadnianie kroplowe bezpośrednio przy korzeniach.

Ściółkowanie podłoża utrzymuje wilgoć, hamuje chwasty i chroni korzenie przed przegrzaniem. Stosowana przeze mnie ściółka Plantimax idealnie sie sprawdza w uprawie bakłażanów.

Nawożenie: zacznij 2 tygodnie po posadzeniu i stosuj co 10–14 dni. Użyj nawozu organicznego z kwasami humusowymi np. Carbohumic,Vinassa. Jeśli wolisz nawozy mineralne to wybierz dedykowany pomidorom i papryce.

Szkodniki bakłażnów

Bakłażany uprawiane w gruncie przeważnie nie były atakowane przez żadne szkodniki. Niestety inaczej się ma sprawa z uprawa szklarniową. Co roku z różnym nasileniem na liściach moich bakłażanów zaczynają żerować przędziorki. I nie działają na nie żadne środki niechemiczne. W tym roku postanowiłam introdukować do szklarni dobroczynka wielożernego – i on nie dał rady. Pozostały już tylko użyć śor lub pogodzić się ze zmniejszeniem ilości plonów.

Zbiór i przechowywanie

Owoce zbieramy, gdy skórka jest mocno lśniąca, a miąższ sprężysty przy lekkim naciśnięciu — zbyt późny zbiór powoduje, że stają się gorzkie i twarde. Używaj ostrego noża lub sekatorów — pozostaw ogonki o długości 2–3 cm.

Świeże bakłażany można przechowywać w temperaturze 10–12°C (nie w lodówce) przez maksymalnie tydzień. Doskonale nadają się do mrożenia po blanszowaniu lub upieczeniu — wtedy zachowują swoje walory kulinarnie nawet przez kilka miesięcy.