Kiedy lato dobiega końca w domu zawsze pojawiają się muszki owocówki. Siadają na dojrzałych owocach przed chwilą zerwanych z drzewa, szukają najmniejszego uszkodzenia skórki pomidora, a jeśli uszkodzeń brak to same je zrobią. Potrafią uprzykrzyć życie, a pozbyć się ich nie jest łatwo.
Zanim jednak zabierzemy się za walką z tymi uciążliwymi smakoszami dojrzałych owoców, warto poznać ich biologię.
Czym są muszki owocówki?
To potoczna nazwa drobnych muchówek z rodziny Drosophilidae, w domu najczęściej kojarzonych z rodzajem Drosophila. Typowe domowe „owocówki” mają około 2–3 mm długości, często jasnobrązowe ciało i czerwone oczy.
I tu pojawia się pierwsza ciekawostka: owoc sam w sobie nie jest dla nich najważniejszy. Przyciąga je przede wszystkim fermentacja. Larwy rozwijają się w środowisku bogatym w drożdże, dlatego świetnym miejscem do rozmnażania są przejrzałe i uszkodzone owoce, resztki soków, wino, piwo czy fermentujące odpady.
Czyli nazwa owocówka jest trochę myląca. Można by powiedzieć, że to raczej muszka fermentacyjna.
Skąd nagle bierze się ich tak dużo?
Nie rodzą się oczywiście „z owoców”. Dorosłe muchówki składają jaja w odpowiednim materiale organicznym, a później pojawiają się larwy, poczwarki i kolejne osobniki dorosłe. Muchówki przechodzą pełne przeobrażenie: jajo → larwa → poczwarka → owad dorosły. Przy sprzyjających warunkach rozwój jest szybki, dlatego niewielka początkowo populacja może w krótkim czasie stać się bardzo widoczna.
Najwięcej problemów z nimi obserwuje się zwykle pod koniec lata i jesienią, kiedy do domów trafia dużo dojrzałych owoców.
Co wabi muszki owocówki
Muszki rzeczywiście lecą do octu, wina i innych fermentujących płynów. Dlatego pułapki z octem jabłkowym mogą dobrze odławiać dorosłe osobniki, ale nie likwiduje przyczyny problemu.
Jeżeli obok stoi przejrzała brzoskwinia, resztka soku w butelce, kosz z odpadkami albo gdzieś pozostała fermentująca materia organiczna, następne pokolenie nadal może się rozwijać. Podstawową metodą ograniczania muszek jest więc usunięcie miejsca, w którym się rozmnażają.
Owocówki niekoniecznie mieszkają tam, gdzie je widzimy
Widzimy je nad miską z owocami, więc automatycznie zakładamy, że właśnie tam się rozmnażają. Tymczasem źródłem mogą być również resztki napojów, butelki i puszki przeznaczone do recyklingu, kosz na bioodpady czy niewielkie ilości fermentującej materii organicznej w trudno zauważalnym miejscu.
Dlatego przy prawdziwej inwazji warto szukać wylęgarni, a nie tylko zabijać dorosłe muszki.
Nie każda mała muszka w domu jest owocówką
Małe ciemne muszki wychodzące z ziemi doniczkowej mogą być ziemiórkami. Drobne, „włochate”, przypominające miniaturowe ćmy muchówki siedzące przy odpływach mogą być ćmiankowatymi. Każda z tych grup rozmnaża się w innym środowisku, więc „domowa pułapka na owocówki” nie rozwiąże każdego przypadku.
A w ogrodzie zaczyna się zupełnie inna historia
W ogrodzie oprócz chmary muszek owocówek żerujących na kompoście, spotkamy muszkę plamoskrzydłą (Drosophila suzukii), która potrafi atakować zdrowe, dojrzewające owoce. Samica nacina skórkę owocu i składa jaja do środka. Larwy rozwijają się następnie w miąższu.
To dlatego D. suzukii jest rzeczywistym szkodnikiem m.in. malin, jeżyn, truskawek, borówek, wiśni i innych owoców miękkich.
Jak pozbyć się muszek owocówek?
Walka z muszkami owocówkami powinna przebiegać dwutorowo. Z jednej strony trzeba usunąć miejsca, w których mogą się rozmnażać, a z drugiej – odławiać dorosłe osobniki. Samo zabijanie latających muszek niewiele pomoże, jeśli gdzieś w kuchni nadal stoi przejrzały owoc albo pozostają resztki fermentującego soku.
Przede wszystkim warto więc:
- usunąć przejrzałe i uszkodzone owoce,
- dojrzałe owoce przechowywać w lodówce lub pod przykryciem,
- regularnie opróżniać pojemnik na bioodpady,
- dokładnie myć butelki i słoiki po sokach, winie czy innych słodkich napojach,
- usuwać rozlane soki i resztki owoców,
- sprawdzić miejsca, w których mogą gromadzić się wilgotne, fermentujące resztki organiczne.
Dopiero po ograniczeniu miejsc rozwoju larw warto zająć się dorosłymi muszkami.
Pułapka na muszki owocówki
Jednym ze sposobów ograniczenia liczby dorosłych owadów jest zastosowanie gotowej pułapki. U mnie do testu trafiła pułapka na muszki owocówki Rapax.
Jej zasada działania jest prosta. Do pojemnika wlewa się dołączony płyn wabiący, którego intensywny zapach przyciąga muszki. Owady dostają się do środka pułapki, a jej konstrukcja utrudnia im wydostanie się na zewnątrz.
W zestawie Rapax znajduje się pułapka oraz 60 ml płynu wabiącego. Producent zaleca wlanie całej zawartości buteleczki, pozostawienie lekko uchylonego wieczka i ustawienie pułapki tam, gdzie muszek pojawia się najwięcej. Płyn należy uzupełniać średnio co 2–3 tygodnie lub wcześniej, jeśli pułapka się zapełni.
Producent określa płyn jako specjalną, intensywną zapachowo mieszankę, stworzoną na bazie octu jabłkowego. Wykorzystuje biologiczną słabość muszek owocówek – ich zainteresowanie zapachami związanymi z fermentacją. To właśnie lotne związki powstające podczas fermentacji informują muszkę, że w pobliżu znajduje się potencjalne źródło pokarmu i miejsce odpowiednie do rozmnażania.
Pułapkę najlepiej postawić tam, gdzie rzeczywiście obserwujemy największą aktywność muszek – w pobliżu misy z owocami, pojemnika na bioodpady czy miejsca, w którym przechowujemy zebrane z ogrodu pomidory i owoce. W mojej kuchni takim miejscem jest szafka pod zlewem w której są ustawione pojemniki na odpady zmieszane i bioodpady do kompostowania.
Trzeba jednak pamiętać, że pułapka odławia dorosłe muszki, ale nie zastąpi porządków. Jeżeli pozostawimy im miejsce do składania jaj i rozwoju larw, kolejne pokolenia będą pojawiały się nadal. Najlepsze efekty daje więc połączenie odławiania dorosłych osobników z likwidacją wszystkich potencjalnych wylęgarni.
I właśnie skuteczność pułapki Rapax zamierzam sprawdzić w praktyce – ciekawe ile muszek uda się w niej odłowić.
Dodaj komentarz