Ogród różany w Forst odwiedziłam z dużą ciekawością, bo to miejsce ma opinię jednego z najważniejszych ogrodów różanych w Niemczech. Oficjalna nazwa brzmi: Wschodnioniemiecki Ogród Różany Forst (Lausitz).
To nie jest zwykły park z różanymi rabatami. To duże, historyczne założenie ogrodowe, w którym róże są głównymi bohaterkami, ale równie ważne są kompozycja przestrzeni, fontanny, pergole, stare drzewa, wyspa Wehrinsel i secesyjny charakter najstarszych części ogrodu.
Spacer po tym miejscu najlepiej zaplanować bez pośpiechu. W ogrodzie można zobaczyć dziesiątki tysięcy róż, prawie 1000 odmian, kilka części tematycznych, historyczne elementy małej architektury oraz miejsca stworzone z myślą o odpoczynku, występach artystycznych i rodzinnych wizytach.
Ogród różany w Forst – historia
Początki ogrodu sięgają 1913 roku. Wtedy w Forst zorganizowano Wystawę Róż i Ogrodnictwa, znaną jako RUGA.
Za projekt ogrodu odpowiadał Alfred Boese, młody ogrodnik miejski Forst. To właśnie on nadał temu miejscu charakter, który w wielu fragmentach można odczytać do dziś. Wyspa Wehrinsel została zaprojektowana bardziej krajobrazowo, w stylu angielskiego parku, natomiast część przed wyspą otrzymała układ bardziej formalny, geometryczny, z rabatami róż, fontannami, rzeźbami i pergolami. Większość tych fontann i rzeźb wyszła z warsztatu Waltera Adlera, rzeźbiarza i mistrza tynkarstwa z Cottbus – choć on sam zmarł w październiku 1912 roku i nigdy nie zobaczył sukcesu swoich dzieł.
Wystawa z 1913 roku okazała się wielkim sukcesem. Odwiedziło ją około 350 tysięcy osób. Po jej zakończeniu miasto Forst kupiło zasadzone róże, dzięki czemu wystawowe założenie nie zniknęło, lecz stało się trwałym ogrodem. W 1914 roku ogród otrzymał nazwę, którą nosi do dziś.
Późniejsze dzieje ogrodu nie były łatwe. Przetrwał okresy kryzysu, wojny, zniszczenia i odbudowę. Po II wojnie światowej teren był przez pewien czas wykorzystywany także użytkowo, między innymi pod uprawę warzyw, ale różana tradycja została przywrócona. Ważnym momentem był rok 1953, kiedy z okazji 40-lecia ogrodu ponownie zakwitło tu 20 tysięcy róż.
Po 1990 roku rozpoczęto szeroką rewitalizację. Odtwarzano historyczne wejście główne, fontanny, rzeźby i układ najważniejszych części ogrodu. Dzięki temu dzisiejszy ogród różany w Forst łączy wartość historyczną z funkcją współczesnego parku, rozarium i miejsca spotkań.
Co znajduje się w ogrodzie różanym w Forst?
Ogród zajmuje około 17 hektarów. Składa się z kilku części, z których najważniejsze to Park Róż, wyspa Wehrinsel oraz wyspa Reisigwehrinsel. Całość można zwiedzać spokojnym spacerem, zatrzymując się przy kolejnych rabatach, fontannach i punktach widokowych.
Największą atrakcją są oczywiście róże. Rosną tu róże szlachetne, rabatowe, pnące, okrywowe i wysokopienne. Można zobaczyć zarówno klasyczne odmiany ogrodowe, jak i botaniczne ciekawostki.
Dla osoby, która sama uprawia róże albo szuka inspiracji do ogrodu, to miejsce może być prawdziwą kopalnią pomysłów. Widać tu nie tylko pojedyncze kwiaty, ale także sposób prowadzenia róż, zestawiania ich w rabatach, łączenia z architekturą ogrodową i budowania kompozycji na większej przestrzeni.
Park Róż, najbardziej reprezentacyjna część ogrodu
Park Róż to najbardziej formalna i reprezentacyjna część całego założenia. Już przy wejściu głównym uwagę zwraca figura Flory, bogini kwiatów i wiosny, otoczona czterema aniołkami symbolizującymi pory roku, oraz fontanna różana, wbudowana w mur łączący dwa lustrzane pawilony biletowe. To dzieło Waltera Adlera z 1913 roku od razu wprowadza w secesyjny klimat ogrodu.
Ważnym elementem jest główna oś widokowa o długości około 200 metrów. Porządkuje ona spacer i prowadzi przez kolejne części ogrodu. W sezonie kwitnienia róż jest to jedna z najbardziej efektownych części całego parku.
Ogród Nowości i róże nagradzane
Jednym z najciekawszych miejsc w Parku Róż jest Ogród Nowości, założony w 1935 roku. Prezentowane są tam nowe odmiany róż, pochodzące ze znanych szkółek niemieckich i zagranicznych. Część rabat jest regularnie wymieniana, aby można było pokazywać kolejne odmiany.
Centralnym punktem Ogrodu Nowości jest fontanna kaskadowa ze sztucznego piaskowca.
W ogrodzie znajduje się także część poświęcona odmianom nagradzanym. Rosną tam róże z certyfikatem ADR. To wyróżnienie przyznawane odmianom ocenianym nie tylko za urodę kwiatów, lecz także za zdrowotność, obfitość kwitnienia i wartość ogrodową.
Róże wysokopienne i róże szlachetne
Osobną częścią jest Ogród Róż Wysokopiennych i Szlachetnych. Rosną tam setki odmian róż prowadzonych w formie piennej. To bardzo efektowny fragment ogrodu, szczególnie wtedy, gdy korony róż kwitną na wysokości wzroku.
W pobliżu znajdują się także róże szlachetne, w tym odmiany wyróżniające się zapachem. To część, przy której trudno przejść obojętnie, bo w ogrodzie różanym zapach jest równie ważny jak kolor. Niestety tegoroczna susza sprawiła, że krzewy róż są wyraźnie niższe niż na zdjęciach z lat ubiegłych – nadal są jednak urocze.
Fontanny, pergole i ogrody tematyczne
Ogród różany w Forst nie opiera się wyłącznie na roślinach. Bardzo ważną rolę odgrywa tu architektura ogrodowa, a fontanny są jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów całego założenia.
Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji są Tańczące Fontanny. Woda była obecna w tym miejscu już w 1913 roku – pierwotnie był to ośmiokątny basen z liliami wodnymi i złotymi rybkami, z wysoką fontanną pośrodku i czterema mniejszymi w narożnikach. Współczesny układ, zrekonstruowany w 2004 roku według planów z 1937 roku, zajmuje 300 m². Fontanny można samodzielnie uruchamiać –dziś naciskając przycisk.
Na dziedzińcu z pergolami na wyspie Wehrinsel stoją kolejne dwie fontanny. Fontanna z lwami była gwiazdą wystawy RUGA 1913 – lokalna prasa chwaliła ją jako najpiękniejszą ozdobę całego terenu. Po wystawie grupa lwa i lwicy zniknęła bez śladu, prawdopodobnie sprzedana, a jej miejsce zajęła później Scena Schillera. Fontannę odtworzono z okazji 100-lecia ogrodu w 2013 roku.
Fontanna z żabą ma inne pochodzenie: w 1913 roku drugą nagrodę honorową miasta Forst za jej wykonanie ze sztucznego wapnia muszlowego otrzymali tynkarz Gustav Hagedorn i technik budowlany Erwin Lemsky z Guben. Pięć filarów podtrzymuje tu okrągłą misę, a z pyska żaby siedzącej na grzybkowatej podstawie tryska woda.
Warto zwrócić uwagę także na Ogród Teschendorffa, nazwany na cześć Victora Teschendorffa, jednego z ważnych niemieckich hodowców róż. Ta część ma geometryczny układ i pokazuje bardziej architektoniczne podejście do projektowania ogrodu. Jej centralnym punktem jest betonowa amfora w formie greckiej wazy, również z warsztatu Waltera Adlera.
Ciekawym uzupełnieniem jest Ogród Wiosenny i Wrzosowy. Dzięki niemu ogród nie jest atrakcyjny tylko w szczycie kwitnienia róż. Wiosną pojawiają się tam rośliny cebulowe i kwitnące krzewy, a jesienią wrzosy. To dobry przykład myślenia o ogrodzie jako miejscu zmiennym, ciekawym przez wiele miesięcy.
Wyspa Wehrinsel, spokojniejsza część ogrodu
Wyspa Wehrinsel ma inny charakter niż formalny Park Róż. Jest bardziej krajobrazowa, swobodna i spacerowa. Kręte alejki, stare drzewa i otwarte trawniki tworzą atmosferę angielskiego parku.
Centralnym miejscem tej części jest dziedziniec z pergolami, określany jako salon wyspy Wehrinsel. To przestrzeń bardziej wypoczynkowa, spokojniejsza, dobra do zatrzymania się na chwilę po przejściu przez najbardziej różane fragmenty ogrodu.
Na wyspie znajduje się także restauracja Rosenflair, która nawiązuje do dawnej tradycji restauracji działającej w tym miejscu. Ogród od początku był bowiem nie tylko miejscem oglądania roślin, ale także miejscem spotkań, spacerów, wydarzeń i odpoczynku.
Fontanna z Niedźwiadkami, Ogród Zapachów i Scena Schillera
Na wyspie Wehrinsel warto zwrócić uwagę na Fontannę z Niedźwiadkami – kolejne dzieło Waltera Adlera z 1913 roku.
Ciekawym miejscem jest również Ogród Zapachów ze Zdrojem z Wężem – trzecią fontanną z warsztatu Adlera, przedstawiającą chłopca nabierającego wodę. Powstała w 1913 roku, a wyremontowano ją w 2018 roku. Rosną tu nie tylko róże, ale także rośliny aromatyczne, zioła i byliny, między innymi szałwia i lawenda. Ten fragment ogrodu angażuje nie tylko wzrok, ale również węch.
W ogrodzie znajduje się także Scena Schillera, wykorzystywana podczas wydarzeń kulturalnych, koncertów i plenerowych imprez.
Ogród dla miłośników róż i rodzin
Ogród różany w Forst można zwiedzać na różne sposoby. Można potraktować go jako klasyczne rozarium i oglądać konkretne odmiany. Można skupić się na historii ogrodu i jego kompozycji. Można też, tak jak ja, po prostu spacerować, odpoczywać i chłonąć atmosferę miejsca.
Dla rodzin z dziećmi przygotowano plac zabaw Park Śpiącej Królewny. W sezonie odbywa się tu Festyn Ogrodu Różanego, najważniejsze wydarzenie kulturalne ogrodu.
Dlaczego warto odwiedzić ogród różany w Forst?
Ogród różany w Forst warto odwiedzić z kilku powodów. Po pierwsze, ze względu na skalę. Dziesiątki tysięcy róż i prawie 1000 odmian robią ogromne wrażenie, szczególnie w czasie kwitnienia.
Po drugie, ze względu na historię. To ogród, który wyrósł z wystawy z 1913 roku, przetrwał trudne okresy i został odnowiony z dużym szacunkiem dla dawnego założenia – w tym dla swoich fontann, z których większość wyszła z jednego warsztatu i przetrwała ponad sto lat w formie wiernych replik.
Po trzecie, ze względu na różnorodność. Formalny Park Róż, spokojniejsza wyspa Wehrinsel, fontanny, pergole, ogród nowości, róże wysokopienne, ogród zapachów i miejsca wypoczynku sprawiają, że spacer nie jest monotonny.
Dla mnie była to wizyta nie tylko w ogrodzie pełnym kwiatów, ale także w miejscu, gdzie widać, jak silna może być lokalna tradycja ogrodnicza. Forst zbudowało swoją różaną historię ponad sto lat temu i nadal ją pielęgnuje. A róże robią to, co potrafią najlepiej: przyciągają wzrok, zatrzymują na chwilę i sprawiają, że chce się podejść do kolejnej rabaty.
FAQ
Kto stworzył fontanny w ogrodzie różanym w Forst?
Większość historycznych fontann – Fontannę Różaną z Florą przy wejściu głównym, Fontannę z Niedźwiadkami i Zdrój z Wężem – zaprojektował Walter Adler, rzeźbiarz i mistrz tynkarstwa z Cottbus, w 1913 roku. Fontannę z żabą wykonali natomiast tynkarz Gustav Hagedorn i technik budowlany Erwin Lemsky z Guben, za co otrzymali drugą nagrodę honorową miasta Forst.
Ile lat ma ogród różany w Forst?
Ogród powstał w 1913 roku jako Wystawa Róż i Ogrodnictwa (RUGA), a w 2013 roku obchodził jubileusz 100-lecia.
Ile róż i odmian można zobaczyć w ogrodzie w Forst?
Ogród zajmuje 17 hektarów i liczy dziesiątki tysięcy krzewów róż w prawie 1000 odmianach.
Dodaj komentarz